Sjįlvstųšug vinnurekandi

Sjįlvstųšug vinnurekandi, sum hava arbeišsmegi aftrat sęr, hava ikki rętt til dagpening, men kunnu ķstašin tekna eina sjįlvbodna trygging. Viš hesi trygging kunnu sjįlvstųšug vinnurekandi tryggja sęr fulla dagpeningaupphędd frį 1. frįverudegi.

Sjįlvstųšug vinnurekandi, sum ikki ella bert ķ lķtan mun hava leysa arbeišsmegi aftrat sęr, hava rętt til dagpening eftir vanligu reglunum ķ dagpeningalógini. Veitingin veršur śtroknaš viš grundarlagi ķ seinasta įlķknaša inntųkuįrinum. Hesi kunnu eisini tekna eina sjįlvbodna trygging og fįa rętt til hęgstu veiting.

Vert er sostatt at leggja til merkis, at taš kann hava stóran tżdning fyri ręttin til dagpening, um sjįlvstųšug vinnurekandi hava arbeišsmegi aftrat sęr ella ikki.


Dųmi:

Sjįlvstųšug/-ur vinnurekandi, sum ikki hevur arbeišsmegi afturat sęr, gerst óarbeišsfųr/-ur vegna sjśku og sųkir um dagpening. Seinasta įlķknaša inntųkuįriš er 2016 og var inntųkan hetta įriš 135.000 krónur sambęrt TAKS. Dagpeningaśtgjaldiš er ķ hesum fųri kr. 2.596 um vikuna (135.000/52).

Um viškomandi ķstašin hevur teknaš eina sjįlvbodna trygging, hevur hann ella hon rętt til mest loyvda dagpeningaśtgjaldiš uttan mun til inntųkugrundarlagiš. Mest loyvda śtgjaldiš er 4.505 krónur um vikuna ķroknaš frķtķšarlųn (2017).

Treytin fyri at tekna eina sjįlvbodna trygging er, at umsųkjari burturav ella ķ mestan mun er sjįlvstųšug/-ur vinnurekandi, og at viškomandi er arbeišsfųr/-ur, tį umsóknin veršur latin inn.


Partafelag og smįpartafelag

Tey, sum starvast hjį einum partafelag, eru ikki at rokna sum sjįlvstųšug vinnurekandi og kunnu ikki tekna sjįlvbodna trygging.


Stjórar

Tann, sum starvast sum stjóri ķ einum partafelag, er ikki at rokna sum sjįlvstųšug/-ur vinnurekandi og er vanliga heldur ikki at rokna sum lųntakari ķ dagpeningahųpi. Hesin er tķ ikki fevnd/-ur av dagpeningalógini og hevur tķ ikki rętt til śtgjald.

Undantikin eru tó stjórar ķ egnum felag og sum ikki ella bert ķ lķtan mun hava leysa arbeišsmegi aftrat sęr. Hesi kunnu vinna sęr rętt til dagpening viš at tekna eina sjįlvbodna trygging.

Sum lųntakari er at rokna tann, sum er undir fyristķling hjį einum arbeišsgevara. Ein stjóri er vanliga ikki undir fyristķling hjį einum arbeišsgevara, men kann sjįlv/-ur leggja sęr arbeišiš og raksturin ķ felagnum til ręttis.

 

Yvirlit yvir rętt til dagpening hjį sjįlvstųšugt vinnurekandi og stjórum ķ p/f og sp/f

Yrkisbólkur

Rętt til dagpening eftir vanligum reglum

Rętt til at tekna trygging

Śtgjald

Sjįlvstųšug vinnurekandi, sum ikki ella bert ķ lķtlan mun hava leysa arbeišsmegi afturat sęr

Ja

Ja

Śtrokningargrund-arlagiš er seinasta įlķknaša inntųku-įriš umroknaš til vikugjald

 

Um trygging er teknaš: Mest loyvda śtgjald

 

Sjįlvstųšug vinnurekandi, sum hava arbeišsmegi afturat sęr

Nei

Ja

Um trygging er teknaš: Mest loyvda śtgjald

 

Um eingin trygging er teknaš: Ikki rętt til śtgjald

 

Stjórar ķ partafelag ella smįpartafelag, sum hava arbeišsmegi knżtta at felagnum

 

Nei

Nei

Ikki rętt til dagpening

Stjórar ķ egnum felag, sum, umframt stjóran, ikki ella bert ķ lķtlan mun hava leysa arbeišsmegi afturat sęr

Nei

Ja

Um trygging er teknaš: Mest loyvda śtgjald

 

Um eingin trygging er teknaš: Ikki rętt til śtgjald

 


Treytir
Treytin fyri at tekna trygging er, at tś ikki ert óarbeišsfųr/-ur, at heilsustųšan ikki er munandi viknaš ella at vandin fyri sjśku er munandi ųktur. Eisini er kravt, at umleiš 75 % av inntųkuni hjį tęr skal stava frį sjįlvstųšuga virkseminum (B inntųka, vinningsbżti og lķknandi). Er treytin višvķkjandi inntųkuni ikki lokin, dettur tryggingin burtur.

Ynskir tś at tekna sjįlvbodna dagpeningatrygging, skalt tś lata umsókn inn til Almannaverkiš, sķ undir "Oyšublųš". 

Tryggingargjald
Tryggingargjaldiš er fyri tķšarskeišiš 1. januar til 30 juni og 1. juli til 31. desember. Tryggingargjaldiš, iš er upplżst į heimasķšuni undir ’Almannaveitingar upphęddir’, veršur kravt viš rokning hįlvįrliga įvikavist sķšst ķ mai og november. Um tś ikki hevur goldiš tryggingargjald ķ seinasta lagi ein mįnaš aftanį gjaldkomudagin, dettur tryggingin burtur.

Tś hevur rętt til dagpening 4 vikur eftir, at tś hevur teknaš trygging. Um tś ikki hevur goldiš tryggingargjald ķ seinasta lagi ein mįnaš aftanį gjaldkomudagin, dettur tryggingin burtur.


Rętturin til dagpening hjį fólkapensjónisti, sum hevur sjįlvbodna trygging
Rętturin til dagpening dettur burtur frį tķ 1. ķ mįnašinum eftir, at fólkapensjón er tillutaš, og tryggingin dettur sostatt burtur frį hesum degi.

Er tś framvegis sjįlvstųšug/-ur vinnurekandi, tį tś fyllir 67 įr, kann taš verša vert at umhugsa, um tś framhaldandi ynskir at hava mųguleikan at fįa dagpening vegna sjśku, ella um tś ķstašin ynskir at sųkja um fólkapensjón.

Rętturin til dagpening fellur altķš burtur ķ seinasta lagi 1. ķ mįnašinum eftir at umsųkjarin er fylt/-ur 70 įr.


 

Dųmi:

Ein persónur fyllir 67 įr 5. januar 2017, og sųkir um fólkapensjón. Fólkapensjónin veršur tillutaš 1. februar 2017. Viškomandi er sjśkraskrivašur og hevur viš pensjónstillutan fingiš jįttaš dagpening fram til 1. aprķl 2017. Ķ hesum fųri fellur tryggingin og rętturin til dagpening burtur 1. mars 2017. Mųguligt er ikki at sųkja um dagpening eftir hetta, og til ber ikki seinni at frįvelja fólkapensjónina fyri ķstašin at fįa dagpening.

Um viškomandi ķstašin velur at bķša viš at sųkja um fólkapensjón, hevur hann/hon framhaldandi rętt til dagpening, inntil hann/hon aftur er arbeišsfųr/-ur ella hevur fingiš dagpening ķ mest loyvda tķšarskeiši.


Upphędd
Hevur tś sjįlvbodna trygging og letur umsókn um dagpening inn ķ seinasta lagi 60 dagar eftir 1. frįverudag, hevur tś rętt til fullan dagpening, tvs. 80 % av arbeišaralųnini sambęrt sįttmįla millum Fųroya Arbeišarafelag og Fųroya Arbeišsgevarafelag. Letur tś umsóknina inn seinni, veršur dagpeningur veittur frį tķ degi, umsóknin er latin inn. 

Tilmeldingarskjal til sjįlvbodna dagpeningatrygging og umsóknarblaš um sjśkradagpening hjį tķ, iš hevur tekna trygging, er at finna į sķšuni oyšublųš. 




Dagført tann 15-06-2017